الشيخ البهائي العاملي

893

جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )

فرقه توافق به نصف بود سه را در چهار ضرب كرديم ، حاصل را كه دوازده است در چهار كه اصل فريضه است زديم چهل و هشت سهم شد ، حصّهء زنان دوازده سهم شد ، و حصّهء خواهران پدرى سى و شش سهم . دهم آنكه : ميانهء سهام و رؤس جميع فرَق توافق باشد و ميان رؤس ايشان تباين ، رؤس ايشان را به جزء وفق ردّ بايد كرد ، و ضرب بايد كرد رؤس هرفرقه را در ديگرى ، و حاصل را در عدد رؤس فرقهء ثالثه ، و همچنين حاصل را در اصل فريضه ، مثل آنكه شخصى بميرد و شش زن و دوازده خواهر مادرى و بيست و پنج خواهر پدرى داشته باشد اصل فريضهء ايشان دوازده سهم است ، سه سهم حصّهء زنان ، و چون ميانهء رؤس ايشان و سهام ايشان توافق به‌ثلث بود به‌معنى اعم ردّ كرديم رؤس ايشان را به ثلث كه دو است ، و حصّهء خواهران مادرى چهار است و چون ميانهء رؤس و سهام ايشان توافق به ثلث بود ردّكرديم رؤس ايشان‌را به‌ثلث يعنى چهار « 1 » وحصّهء خواهران پدرى پنج است ، و چون ميانهء رؤس و سهام ايشان توافق به‌خمس بود ردّ كرديم رؤس ايشان را به پنج ، آنگاه دو را در سه ضرب كرديم ، و حاصل آن را در پنج زديم ، و همچنين حاصل آن را در دوازده كه اصل فريضه است ضرب كرديم ، سيصد و شصت سهم شد ، حصهء زنان نود سهم شد ، و حصّهء خواهران مادرى صد و بيست ، و حصّهء خواهران پدرى صد و پنجاه . يازدهم آنكه : ميان رؤس سهام جميع فرَق توافق نباشد و ميانهء رؤس جميع فرَق تباين باشد ، رؤس هرفرقه‌اى را در ديگرى ضرب بايد كرد ، و حاصل را در عدد رؤس فرقهء ثالثه ، و همچنين حاصل را در اصل فريضه ، مثل آنكه شخصى بميرد و دو زن و پنج خواهر مادرى و هفت خواهر پدرى داشته باشد ، و اصل فريضه دوازده سهم است ، حصّهء زنان سه سهم است ، و حصّهء خواهران مادرى چهار سهم ، و حصّهء خواهران پدرى پنج سهم ، و چون ميانهء سهام و رؤس جميع فرَق توافق نبود ضرب كرديم دو را در پنج ، و حاصل آن را در هفت ، و همچنين حاصل را در اصل فريضه هشتصد و چهل سهم شد ،

--> ( 1 ) در بعضى از نسخه‌ها : توافق به ربع بود رد كرديم رؤس ايشان را به ربع يعنى سه .